Celem niniejszej monografii było stworzenie modelu relacji prawa ubezpieczeń społecznych względem prawa cywilnego. Skoncentrowano się zatem na wskazaniu zasadniczych aspektów relacji obu gałęzi prawa oraz zbadaniu i rozważeniu wybranych elementów cząstkowych, dotyczących zarówno wymiaru normatywnego (związki terminologiczne, pojęciowe i instytucjonalne) i funkcjonalnego, jak i poszczególnych obszarów wpływu prawa cywilnego na wykładnię przepisów i stosowanie prawa ubezpieczeń społecznych.
Kierunek przeprowadzonych badań i analiz determinowało przekonanie, że obie gałęzie prawa – prawo ubezpieczeń społecznych i prawo cywilne – podlegają różnym uwarunkowaniom aksjologicznym, prakseologicznym oraz teoretyczno- i dogmatycznoprawnym. Korespondowała z nim teza, że odmienność systemu wartości uzewnętrznionego w normach prawa ubezpieczeń społecznych i prawa cywilnego oraz celu przyświecającego instytucjom należącym do tych gałęzi prawa, a także wzgląd na efektywność ich regulacji prawnych determinują zakres oddziaływania prawa cywilnego na kształtowanie i tworzenie oraz na wykładnię przepisów oraz stosowanie prawa ubezpieczeń społecznych. Podobne znaczenie przypisano swoistym uwarunkowaniom dogmatycznoprawnym oraz teoretycznoprawnym, którym obie gałęzie prawa podlegają. Dążono też do wykazania, że występują jednak czynniki ograniczające wzajemną niezależność obu gałęzi prawa.
W monografii wskazano ogólne kryteria oceny relacji prawa ubezpieczeń społecznych względem prawa cywilnego (np. kryterium występowania związków strukturalnych lub funkcjonalnych, kryterium ratio legis instytucji prawnej, kryterium aksjologiczne i prakseologiczne), a także określono wzorzec, według którego można – za pomocą obranych kryteriów – podejmować konkretne rozstrzygnięcia (np. ustalenie sensu terminu równobrzmiącego, występującego w aktach prawnych obu gałęzi prawa czy „użycie” prawa cywilnego w procesie stosowania prawa ubezpieczeń społecznych). Jednocześnie zakwestionowano bezapelacyjną przydatność pojęć, instytucji czy innych kategorii prawnych i prawniczych prawa cywilnego na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych, dostarczając argument na rzecz różnych przejawów autonomii prawa ubezpieczeń społecznych względem prawa cywilnego, w tym m.in. pojęciowej czy funkcjonalnej.
Powrót