Książka Przedsiębiorcy na strajku to studium jednego z najbardziej nieoczywistych i osobliwych ruchów społecznych okresu pandemii COVID-19 w Polsce. Strajk Przedsiębiorców, powstały jako spontaniczna odpowiedź na lockdowny i niejasne decyzje rządu, szybko stał się nie tylko formą protestu i próbą zakwestionowania sposobu zarządzania kryzysem przez państwo, ale też i kontrpropozycją aktywnie organizującą alternatywę wobec działań rządu. Choć nie była to grupa liczna, to jej obecność w debacie publicznej — zarówno poprzez działania uliczne, jak i medialne — wywołała żywą reakcję społeczną, często kontrowersyjną. Strajk Przedsiębiorców to także opowieść o ewolucji repertuaru działań protestacyjnych — od spontanicznych demonstracji, przez akcje uliczne i performatywne formy sprzeciwu, po próbę wejścia do formalnej polityki. To przykład społecznego oporu wyrastającego z poczucia bezsilności i braku reprezentacji.
Celem tej krótkiej monografii nie jest pełna analiza fenomenu Strajku Przedsiębiorców, lecz oddanie głosu osobom, które ten ruch współtworzyły. Na podstawie pięciu pogłębionych wywiadów autor rekonstruuje zarówno motywacje, jak i napięcia wewnętrzne towarzyszące próbie przekształcenia nieformalnego protestu w partię polityczną. Omawia nie tylko relacje z innymi ruchami (np. Strajkiem Kobiet), ale i skutki powiązań z Konfederacją — szczególnie jej antyszczepionkowym skrzydłem. Analizuje także, jak pandemia obnażyła symboliczną i materialną prekarność sektora MŚP, a zarazem doprowadziła do próby budowania oddolnej reprezentacji tej grupy poza utartymi ścieżkami instytucjonalnego dialogu społecznego. Autor podkreśla, że SP to również historia zderzenia logiki biznesowej z logiką polityczną — opowieść o frustracji spowodowanej zbiurokratyzowanym państwem, ale i o społecznej kreatywności w poszukiwaniu nowych form wpływu. To także przyczynek do refleksji nad dynamiką polskich ruchów społecznych w trzeciej dekadzie XXI wieku, ich podatnością na radykalizację oraz wyzwaniami, jakie niesie ze sobą ich instytucjonalizacja. Książka jest zaproszeniem do dalszych badań — i źródłem bogatego, intrygującego materiału empirycznego, zebranego w ramach projektu badawczego ENDURE – Inequalities, Community Resilience and New Governance Modalities in a Post-Pandemic World.
Powrót