Urzędnicy nie mają dobrej prasy. W debacie publicznej często przypisuje się im winę za błędy popełniane przez polityków tworzących prawo, a pojedyncze przykłady niepożądanych praktyk stają się podstawą krzywdzących uogólnień. Mateusz Wojtanowski stawia w swej monografii następującą diagnozę: dominujące w polskiej doktrynie i orzecznictwie wyobrażenia o administracji publicznej lokują ją wciąż między logiką państwa policyjnego a standardami państwa prawa. W takiej perspektywie przeważa żywioł polityczny, a prawo — zamiast stanowić wewnętrznie przyswojony fundament działania administracji — bywa traktowane jako zewnętrzny nakaz.
Czy administracja publiczna może być przestrzenią kultury prawniczej, a nie tylko technokratycznym narzędziem władzy? Odpowiadając na to pytanie, autor łączy filozofię prawa, teorię wykładni i socjologię instytucji, by pokazać, że interpretacja prawa to proces kulturowy. Na przykładach sytuacji, w których literalne odczytanie przepisów prowadzi do absurdów i niesprawiedliwości, dowodzi, że urzędnik — podobnie jak sędzia — powinien dysponować katalogiem reguł pozwalających na ich interpretację. Wojtanowski proponuje koncepcję kulturowej judycjalizacji administracji publicznej — w tym ujęciu urzędnik nie jest wyłącznie wykonawcą decyzji politycznych, lecz członkiem wspólnoty prawniczej.
To lektura obowiązkowa nie tylko dla osób zajmujących się prawem administracyjnym zawodowo lub naukowo, lecz także dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, dlaczego administracja publiczna nie musi być terenem straconym dla poważnie traktowanej idei prawa. Autor formułuje fundamentalne dla urzędników pytania, czyniąc to życzliwym wobec nich językiem. To zaproszenie do rozmowy o przyszłości administracji w demokratycznym państwie prawa, standardach interpretacji, granicach władzy i realnej podmiotowości obywatela.
Powrót